سەرچاوە
Median mythology, retold via Shahnameh
لە سەردەمێکی دوور و دوورەوە، خاکی میدیا — ئەمڕۆ کوردستان — لەلایەن زۆردارێک بە ناوی زۆراک (ئەژی دەهاکا لە میدییە ڕەسەنەکەدا) فەرمانڕەوایی دەکرا، کە لەسەر شانیدا دوو مار ڕوابوون کە برسێتییان تەنیا بە مێشکی دوو گەنجی کورد لە ڕۆژێکدا دەکوژایەوە. جەلادەکان هەموو بەیانییەک دەهاتن بۆ گرتنی دوو گەنج لە ماڵەکانیان؛ ئەوان دەکوژران و مێشکیان بە مارەکان دەدرا. تۆقاندنەکە چل ساڵی خایاند تا ئاسنگەرە کاوا — کە پێشتر شازدە لە هەژدە کوڕەکانی لەدەست دابوو — ئیتر تاب نەدەهێنا. ئەو ڕۆژەی سەربازەکان بۆ کوڕی حەڤدەهەمی هاتن، کاوا چەکوچی ئاسنینی بەرزکردەوە، لە جەلادەکە دا، و فووی لە نەفیرەکەی کرد. بە بەرگی چەرمیی ڕەشییەوە سەرکەوتە لووتکەی بەرزترین شاخ، ئاڵاکەی ڕاگرت، و ئاگرێکی گەورەی داگیرساند تا گوندە دراوسێکان بزانن کە زۆرداری کەوتووە. لە هەموو شاخێکەوە کوردان لە دەوریدا کۆ بوونەوە، بۆ کۆشکی زۆراک لە کرماشان بەرە ڕۆیشتن و فڕێیان دا. ئەو ڕۆژە — ٢١ی ئازار — نەورۆزە، و لەو کاتەوە ئاگر لەسەر هەموو لووتکەی شاخان هەموو ساڵێک داگیرسێنرێت، لە یادکردنەوەی کاوا و سەرکەوتنی ژیان بەسەر مردندا.