مەلا مستەفا بارزانی

مەلا مستەفا بارزانی (١٩٠٣–١٩٧٩)، گەورەترین سەرکردەی سەربازیی کوردیی سەدەی بیستەم و دامەزرێنەری بزووتنەوەی نەتەوەیی کوردیی نوێ لە عێراق. لە گوندی بارزان لە باکووری عێراق لە بنەماڵەیەکی ئاینیی نەقشبەندیی سۆفیدا لەدایکبوو. بەشدارییەکی لە شۆڕشی شێخ سەعیدی ١٩٢٥ و ڕاپەڕینی بارزانی ١٩٣٢ کرد، و چەند جار دەستگیر و سوور کرا. لە ١٩٤٦دا لەگەڵ قازی محەمەد چووە کۆماری مەهاباد و بوو سەرفەرماندەی گشتیی سوپای کوردیی. دوای ڕووخانی کۆمارەکە، مەشێکی ئەفسانەیی لەگەڵ ٥٠٠ پیاوەکانیدا بەناو شاخاندا بەرە یەکیەتیی سۆڤیەت ڕابەری کرد، کاتێک دە ساڵ لە سوور دەژیا. لە ١٩٥٨دا دوای شۆڕشی عەبدولکەریم قاسم گەڕایەوە عێراق و لە ١٩٦١دا شۆڕشی ئەیلوولی دەست پێکرد کە چواردە ساڵی خایاند. لە ١٩٧٠دا ڕێککەوتنی خۆبەڕێوەبردنی لەگەڵ بەغدا قبووڵ کرد، بەڵام لە ١٩٧٥دا بە ڕێککەوتنی جەزائیر لە نێوان عێراق و ئێراندا کە پشتیوانیی ئێرانی لە کوردانی بڕی هەڵوەشایەوە. لە ١٩٧٩دا لە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا کۆچی دوایی کرد؛ تەرمەکەی لە ١٩٩٢دا بۆ کوردستان گەڕێندرایەوە و لە بارزان نێژرا. ئەمڕۆ وەک 'باوک-دامەزرێنەری' بزووتنەوەی کوردیی لە عێراقدا دادەنرێت، و کوڕی مەسعوود بارزانی لە ٢٠٠٥ تا ٢٠١٧دا سەرۆکی هەرێمی کوردستان بوو.