Jiyanname
Şêrko Bêkes (1940–2013), helbestvanê herî mezin ê kurdî yê hemdem û pêşengê 'helbesta wêneyî' ya kurdî ya nû. Li Silêmaniyê di malbatek helbestî de ji dayik bû — bavê wî helbestvan Faiq Bêkes bû. Zarokatiya xwe di siya helbestê de jiya û yekem helbestên xwe di hivdeh saliyê de nivîsî.
Di 1960-an de beşdarî tevgera çandî ya kurdî bû, endamê Pêla Nû ya Kurdî bû ku helbesta kurdî veguhast. Beşdarî şoreşa kurdî bû, salan bi pêşmerge re li çiyayan jiya, û piştî Şerê Enfalê di 1987-an de hate sirgûnkirin Swêdê. Li Stokholmê Navenda Çanda Kurdî damezirand û rêveberî kir.
Piştî 1991-an vegeriya Kurdistanê û wek Wezîrê Çandê yê Hikûmeta Herêmê xizmet kir. Zêdetirî sî berhemên helbestî nivîsîn, li zêdetirî bîst zimanan hatin wergerandin. Helbesta wî modernîteya ewropî bi mîrasî ya kûr a kurdî tev dike, û 'Dîkê Sor' lê heye ku bûye sembola hin demên reş li Kurdistanê. Xelata Tucholsky ya Swêdî ya ji bo azadiyê û Xelata Fransî ya Pierre Gamarra wergirt.
Di 2013-an de li Swêdê ji kanserê wefat kir, talîmatê hişt ku cenazê wî bê şewitandin û xweliya wî li ser Çiyayê Goyîje li nêzîkî Silêmaniyê bê belavkirin — daxwazên ku şerîeta îslamî qedexe kir. Li Parka Azadî li Silêmaniyê hate definkirin, ku gora wî bûye 'tirba helbestvanên kurd'. Helbesta wî ya navdar 'Kurdistan û Helbest' îro li dîwarên her pirtûkxaneya kurdî tê nivîsîn: 'Eger helbestê ji min hilgirin, ezê bimirim — û ez tenê li Kurdistanê tê definkirin'.
Helbestvan
A
Ahmedê Xanî
1651 – 1707
Ahmedê Xanî di 1651-an de li Botanê, li rojhilatê Amedê, di malbatek olî de ji herêmek çiyayî ya kurd ku wê demê di navbera Împaratoriyên Os...
C
Cegerxwîn
1903 – 1984
Cegerxwîn — yanî 'dilşkestî' — navê edebî yê helbestvanê Şêxmûs Hesenê (1903–1984), helbestvanê neteweperest ê kurdî yê herî mezin ê sedsala...
M
Melayê Cizîrî
1570 – 1640
Melayê Cizîrî (1570–1640), helbestvanê herî mezin ê kurdî yê klasîk berî Ahmedê Xanî. Li Cizîrê li Botanê di malbatek olî de ji dayik bû. Li...