شێرکۆ بێکەس

شێرکۆ بێکەس (١٩٤٠-٢٠١٣)، گەورەترین شاعیری کوردیی هاوچەرخ و پێشەنگی 'شیعری وێنەیی' کوردیی نوێ. لە سلێمانی لە بنەماڵەیەکی شاعیری لەدایکبوو — باوکی شاعیر فایق بێکەس بوو. منداڵیی لە سێبەری شیعردا ژیا و یەکەم شیعرەکانی لە تەمەنی ١٧ ساڵیدا نووسی. لە ١٩٦٠ەکاندا چووە بزووتنەوەی کلتووریی کوردی، ئەندامی پێڵی نوێی کوردی بوو کە شیعری کوردیی هەڵگەڕاندەوە. بەشدارییەکی لە شۆڕشی کوردیی کرد، چەند ساڵ لەگەڵ پێشمەرگەدا لە شاخان ژیا، و دوای هەڵمەتی ئەنفال لە ١٩٨٧دا بۆ سوێد سوور کرا. لە ستۆکهۆڵم ناوەندی کلتووریی کوردی دامەزراند و سەرپەرشتیی کرد. دوای ١٩٩١ گەڕایەوە کوردستان و وەک وەزیری کلتووری حکومەتی هەرێم خزمەتی کرد. زیاتر لە ٣٠ دیوانی شیعریی نووسی، بۆ زیاتر لە بیست زمان وەرگێڕدراون. شیعرەکەی مۆدێرنیتەی ئەوروپی بە میراتی قووڵی کوردییەوە تێکەڵ دەکات، و 'کەڵەشێرە سوور'یش لێیە کە بووە هێمای هەندێ سەردەمی ڕەشی کوردستان. خەڵاتی توخۆڵسکی سوێدی بۆ ئازادی و خەڵاتی پێر گاماڕای فەرەنسیی وەرگرت. لە ٢٠١٣دا لە سوێد بەهۆی شێرپەنجەوە کۆچی دوایی کرد، ڕێنماییەکانی بەجێ هێشت کە تەرمی بسووترێت و خۆڵەمێشی بەسەر چیای گۆیژەی نزیک سلێمانیدا بپشت بگرێت — داخوازییەکان کە شەرعی ئیسلامی قەدەغەی کردووە. لە پارکی ئازادیی سلێمانی نێژرا، کاتێک گۆڕەکەی بووە 'تورباگەی شاعیرانی کورد'. شیعرە بەناوبانگەکەی 'کوردستان و شیعر' ئەمڕۆ لەسەر دیوارەکانی هەموو کتێبخانەیەکی کوردیدا نووسراوە: 'ئەگەر شیعرم لێ بسەنرێتەوە، دەمرم — و تەنیا لە کوردستاندا دەنێژرێم'.